De dans van vuur en sintel

Tijdens mijn vakantie werd ik me ineens heel bewust van een intense dynamiek die in ons allemaal leeft: de dans tussen Eros en Thanatos. De levensdrift en de doodsdrift. Twee oerkrachten die we allebei keihard nodig hebben, maar die in ons dagelijks leven ook flink uit balans kunnen raken.

Tijdens mijn opleiding Systemisch Werk kreeg ik voor het eerst les over Eros en Thanatos. Ik vond het toen al boeiend. Tijdens de opleiding deden we ook een krachtige oefening om beide driften echt in ons lijf te ervaren. Nu, tijdens mijn vakantie, zakte dat inzicht pas echt diep in.

Merk je dat je je soms vastklampt aan een ander, conflicten vermijdt en over je eigen grenzen heen laat lopen? Of creëer je juist extreem veel afstand, voel je je somber of reageer je agressief? Dan is de kans groot dat deze twee driften in jou strijden om de overhand. Deze dynamiek leeft in onszelf, maar bepaalt ook hoe we ons verhouden tot onze partners, vrienden en collega's.

Volgens de bekende psycholoog Sigmund Freud wordt menselijk gedrag gestuurd door twee fundamentele, tegenovergestelde driften. Hij leende deze termen uit de Griekse mythologie:

• Eros (de levensdrift): de Griekse god van de liefde, passie en aantrekkingskracht. Deze kracht is gericht op overleving, plezier, verbinding en voortplanting. Eros zoekt naar het creëren en behouden van het leven, van onze basisbehoeften zoals eten en drinken tot diepe sociale samenwerking.
• Thanatos (de doodsdrift): de personificatie van de dood. Dit is de tegenhanger die streeft naar een totale staat van rust en het opheffen van psychische spanning. In ongezonde mate uit dit zich onbewust in zelfdestructief gedrag, agressie of wreedheid. In gezonde mate brengt het juist zuivering.

We kunnen niet zonder dit duo. Wanneer we beide instinctieve krachten eren, stijgt de kwaliteit van ons leven. Eros leidt naar wijsheid en liefde voor het bestaan; Thanatos brengt de nodige ruimte en transformatie.

• Afbreken om op te bouwen: om iets nieuws te creëren (Eros), moet je vaak eerst het oude durven vernietigen (Thanatos). Denk aan het beëindigen van een baan die je leegzuigt of een giftige relatie. Thanatos geeft je de daadkracht om te stoppen, zodat Eros weer ruimte krijgt om te bouwen.
• Grenzen stellen in plaats van versmelten: pure Eros wil met alles en iedereen verbinden en versmelten. Dit kan leiden tot grenzeloosheid en het verliezen van je eigen identiteit. Thanatos zorgt voor de nodige gezonde agressie en assertiviteit om 'nee' te zeggen en je eigen territorium te beschermen.
• Rust versus actie: Eros staat voor constante actie, spanning en opbouw. Slaat dit door, dan lig je op de loer voor een burn-out. Thanatos streeft naar de ultieme spanningsloosheid. Gezond toegepast uit zich dit in de behoefte aan diepe rust, stilte, meditatie en overgave.
• Psychologische rijping: persoonlijke groei is een cyclus van psychisch 'sterven' en 'wedergeboren' worden. Thanatos helpt je om oude ego-structuren, dogma's en kinderlijke patronen te begraven, zodat Eros een volwassener en sterker zelfbeeld kan opbouwen.

Door traumatische gebeurtenissen vroeg in het leven kan deze dynamiek al snel uit balans raken. Het overlevingsdeel in jezelf neemt het dan over. Dit uit zich bijvoorbeeld in intens wantrouwen, niemand meer toelaten, controledrang, angst of bindingsangst. Daarnaast legt ook de maatschappij een grote druk op ons via culturele overtuigingen rondom masculiniteit en feminiteit.

Zelf ben ik op dit moment volop bezig met het integreren van beide krachten. Ik leer steviger te begrenzen vanuit eigenwaarde, en durf werk of relaties die niet meer passend zijn te beëindigen. Van daaruit ontstaat weer ruimte voor Eros: het opbouwen van nieuwe creativiteit, passie, sensualiteit en ademruimte.

Terwijl ik met deze gedachten rondliep in een oud fort op Corfu, nadenkend over hoe ik deze dynamiek in een blog kon vatten, liep ik plotseling letterlijk tegen een kaart van Eros aan. Het leven daagt ons uit, en toeval bestaat niet. Ik ben ervan overtuigd dat we precies de lessen krijgen die we nodig hebben. We krijgen te maken met uitersten, maar we hebben állen de kracht in ons om onszelf te ontwikkelen en ons mooiste leven te gaan leven.

Loop jij in je leven of je relatie tegen belemmerende patronen aan? Merk je dat je moeite hebt met grenzen stellen, of juist met je durven verbinden?

Ik geef professionele ademsessies in Papendrecht en Rotterdam. Dit doe ik in de vorm van 1-op-1 sessies, duo-sessies of in een ademcirkel. Via de adem kunnen we direct werken met de diepe, onbewuste dynamieken en thema's waar jij tegenaan loopt. De adem is de perfecte brug tussen Eros en Thanatos: het loslaten van de spanning (Thanatos) om weer voluit ja te kunnen zeggen tegen het leven (Eros).

Neem gerust contact met me op om te ontdekken wat ademwerk voor jou kan betekenen.